Dekoracyjne malowanie ścian w przestrzeni miejskiej. Kilka słów o muralach.

Dekoracyjne malowanie ścian pomaga uatrakcyjnić zabudowę wielu metropolii na całym świecie. Murale dodają budynkom charakteru, przyciągają rzesze turystów i charakteryzują się bezsporną wartością artystyczną. Ścienne malarstwo dekoracyjne nie jest jednak współczesnym wynalazkiem. Ozdobne malowanie ścian było znane już przed tysiącleciami. Obecnie jest wykorzystywane na szeroką skalę nie tylko w celach artystycznych, ale również marketingowych, społecznych i biznesowych. Tego typu dekoracją interesuje się rosnąca liczba deweloperów i instytucji.

Każdy mural ma swoją historię – niektóre z nich, tak jak dzieło wykonane z okazji 80. rocznicy śmierci Józefa Piłsudskiego, zwracają uwagę na ważne idee, inne powstają w celach reklamowych. Znakomitym przykładem są prace, które powstały na zlecenie korporacji Coca-cola, Adidas czy Red Bull. Nie ulega jednak najmniejszej wątpliwości, że malarstwo dekoracyjne to jedna z najbardziej efektownych i spektakularnych gałęzi sztuki. Od twórców wymaga nie tylko umiejętności artystycznych i wyobraźni, ale również bogatego warsztatu technicznego.

Dekoracyjne malowanie ścian – jak to się zaczęło?

Każdy z nas, z pewnością kojarzy, ozdobne malowanie ścian wykonane przed tysiącleciami w jaskini w Lascaux. Zdaniem naukowców zostało wykonane ok. 20 000 lat temu – to jedna z pierwszych pamiątek artystycznej działalności człowieka. Właśnie te rysunki uznaje się za pierwsze murale. Ówcześni twórcy wytwarzali farby z węgla drzewnego i ochry, na powierzchnię ścian nanosili je przy pomocy mchu, włosów lub własnych palców. Wprawdzie z czasem możliwości techniczne znacznie się rozwinęły, ale zainteresowanie człowieka ozdobnym malowaniem ścian nie malało.

W średniowiecznych Włoszech olbrzymią popularność zdobyła technika fresku (wł. Fresco – świeży), polegająca na nanoszeniu farb na mokry tynk. Dzięki takiemu zabiegowi dzieło sztuki zyskiwało trwałość i piękne barwy – wiele z nich możemy podziwiać do dzisiaj. Już w XIX wieku malarstwo dekoracyjne ścienne znalazło szerokie zastosowanie w… marketingu. Właśnie wtedy w Stanach Zjednoczonych, rozpoczął się boom na tworzenie atrakcyjnych wizualnie reklam, bezpośrednio na ścianach budynków.

Rewolucja w malowaniu dekoracyjnym

Szczególną rolę w rozwoju malarstwa dekoracyjnego odegrał meksykański malarz Diego Rivera. W pierwszej połowie XX wieku stworzył własną szkołę ozdobnego malowania ścian, łączył w niej wpływ różnych prądów artystycznych, w tym kubizmu i fowizmu. Jego prace odmieniły oblicza meksykańskich miast, zwróciły także uwagę opinii publicznej na tę piękną i niezwykle efektowną formę sztuki.

Obecnie dosyć rozpowszechnioną alternatywą dla dekoracyjnego malowania ścian jest nakładanie na nie folii. Ten zabieg, choć tańszy, nie jest jednak w stanie dorównać pod żadnym względem muralowi, który jest nie tylko znakomitym środkiem wyrazu i reklamy, ale również prawdziwym dziełem sztuki.

Malowanie dekoracyjne ścian w Polsce

Murale zdobią również ulice polskich miast, należy do nich m.in. Łódź, która może poszczycić się najpokaźniejszą galerią, czy osiedle Zaspa w Gdańsku.. Wbrew pozorom to nie tylko efekt pracy artystów w ciągu ostatnich lat. Wiele obiektów pamięta jeszcze poprzedni system. W czasach PRL-u w ten sposób reklamowano m.in. państwowe przedsiębiorstwa, obchody świąt czy samą partię. Większość z nich nie cechuje się znaczną wartością artystyczną, jednak niektóre zachwycają rozmachem i pomysłowością. Bez wątpienia malowanie dekoracyjne przeżywa obecnie prawdziwy renesans. Murale powstają nie tylko w największych miastach, takich jak Warszawa, Kraków, Poznań, Łódź, Wrocław czy Gdańsk. Coraz częściej możemy dostrzec je również w mniejszych miejscowościach. Swoim rozmachem zachwyca dekoracyjne malowanie ścian w Słupsku czy w Trzebnicy.

Perspektywy malarstwa dekoracyjnego ściennego

Obecnie malowanie dekoracyjne rozwija się w kilku kierunkach jednocześnie. Dla wielu artystów nadal pozostaje idealnym sposobem na wyrażanie siebie i prezentowanie swojej wizji milionom ludzi przemierzających każdego dnia ulice miast. Coraz częściej murale są także świadomie wybieraną dekoracją, która ma uatrakcyjnić wygląd budynków instytucji publicznych, firm, osiedli mieszkaniowych i innych podmiotów.

Wspaniałe dzieła sztuki możemy oglądać m.in. na budynkach przy Pl. Europejskim w Warszawie, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku czy Teatru Współczesnego. Dzięki malowaniu dekoracyjnemu ścian można  uzyskać zarówno obrazy, które mają na celu estetyzację okolicy, jak również wyrażają ważne idee, docierając do praktycznie nieograniczonej liczby odbiorców – takie medium chętnie wykorzystuje również Instytut Pamięci Narodowej. W końcu murale mają szansę zobaczyć nie tylko przechodzące pod nimi osoby. To także jedne z najchętniej fotografowanych obiektów w wielu miastach. Ich zdjęcia trafiają do Internetu i rozprzestrzeniają się w błyskawicznym tempie, budząc podziw odbiorców. Niektóre z nich, tak jak te zdobiące ulice Łodzi, stały się prawdziwym fenomenem i doczekały się dokładnego opisu. Murale wzbogacają tkankę miejską. Często podziwiają je zorganizowane wycieczki i grupy osób, które podróżują specjalnie po to, aby je oglądać.

Ozdobne malowanie ścian we wnętrzach

Malowanie dekoracyjne można wykorzystywać w różnych przestrzeniach. Wbrew pozorom imponująco prezentują się nie tylko olbrzymie murale – to również doskonały sposób na uatrakcyjnienie ścian wewnętrznych. W ten sposób udekorowano m.in. ściany Stadionu Narodowego czy budynek firmy CD Projekt. To znakomity sposób na dodanie pomieszczeniom wyjątkowego charakteru i stylu.

Ozdobne malowanie ścian w reklamie

Malarstwo dekoracyjne jest też chętnie wykorzystywane w reklamie. W przeciwieństwie do niezbyt estetycznych i zawłaszczających przestrzeń billboardów, murale zachowują atrakcyjny wygląd i cieszą mieszkańców przez lata. Świadczą także o społecznym zaangażowaniu firmy i jej związku z określonym miastem a ponadto są odbierane jako medium wizerunkowe, co podnosi prestiż reklamowanego produktu. Chociaż w głównej mierze wypełniają rolę marketingową, zachwycają nie tylko wartością artystyczną, ale również pomysłami, które w nienachalny sposób promują –  są też lepiej zapamiętywane niż typowe siatki, plakaty czy billboardy.

W wielu przypadkach historia danej firmy jest ściśle związania z historią miasta – wówczas mural wypełnia ważną funkcję tożsamościową i niezależnie od komercyjnego charakteru błyskawicznie staje się chętnie odwiedzanym i fotografowanym obiektem Najważniejszy jest dobry pomysł i idealne wkomponowanie w tkankę miasta. Szczególnie cieszy fakt, że na tego typu kampanie decydują się nie tylko światowi potentaci, ale również lokalne firmy, którym szczególnie zależy na uatrakcyjnieniu oblicza swojej miejscowości.

Szerokie zastosowanie ozdobnego malowania ścian sprawia, że doskonale sprawdza się w różnego typu przestrzeniach. Jednocześnie pozwala zadbać o kwestie marketingowe, a przy tym w pozytywny sposób przekłada się na estetykę całej okolicy. To świetne rozwiązanie dla przedsiębiorców, różnego typu instytucji oraz deweloperów, którzy chcą w pomysłowy i niebagatelny sposób wnieść swój wkład w rozwój lokalnej społeczności, a przy tym reklamować swoje produkty lub ważne idee.