Murale przy ul. Targowej 15 wracają - głosy mieszkańców i ekspertów

Symbol miejsca i punkt orientacyjny

Dla wielu warszawiaków murale „Foton” i „Jubiler” były czymś więcej niż tylko reklamą - stanowiły charakterystyczny punkt w przestrzeni miasta.

Jak wspomina mieszkaniec kamienicy przy Targowej 15, Konrad Janowski:
„Wypatrywałem tylko, kiedy w oknach zobaczę murale – to był znak, że jestem na Warszawie Wschodniej i trzeba wysiadać.”

Murale działały jak miejski kompas. Nie trzeba było numerów budynków ani map - wystarczył obraz. „To był taki znak rozpoznawczy. Ludzie umawiali się ‘pod muralem’ – wystarczyło skręcić za narożnik i już było wiadomo, gdzie iść.”. W ten sposób coś, co powstało jako reklama, stało się częścią codziennego języka miasta.

Murale jako część tkanki miejskiej

Eksperci podkreślają, że dawne murale reklamowe są integralną częścią historii Warszawy.

Jak zauważa Anna Brzezińska-Czerska, badaczka murali z okresu PRL:
„Dawne murale reklamowe wpisały się na stałe w przestrzeń Warszawy. Tworzą jej tkankę miejską. O ich odnowieniu w dużej mierze decydują walory sentymentalne - i bardzo dobrze, bo to świadczy o ich znaczeniu.”

To właśnie ten wymiar - pamięci i przywiązania - sprawił, że ich zniknięcie nie przeszło bez echa.

Podobną perspektywę prezentuje Krzysztof Michalski, radny dzielnicy Praga-Północ:
„Te murale to niemi świadkowie przemian urbanistycznych tej części miasta. Ich zamalowanie wywołało duże oburzenie. Straciliśmy coś ważnego dla lokalnej tożsamości.”

Odpowiedzialna renowacja

Projekt realizowany przez Good Looking Studio zakłada przywrócenie muralu „Foton” z najwyższą dbałością o detale i zgodność z oryginałem.

Jak podkreśla Bartłomiej Leśniewski, współzałożyciel Good Looking Studio:
„Poczuliśmy dużą niezgodę na to, że te murale zostały zniszczone - zwłaszcza że tak niewiele ich zostało. Zdecydowaliśmy się wziąć za to odpowiedzialność i odnowić je zgodnie ze sztuką.”

Proces prac poprzedziły szczegółowe badania stanu zachowania oryginalnej warstwy malarskiej.

Ola Stachowicz, malarka zaangażowana w projekt, tłumaczy:
„Zaczęliśmy od wizji lokalnej i odkrywek, które pozwoliły odnaleźć fragmenty oryginalnej kompozycji i koloru. Nasze działania są bardzo zachowawcze - dobieramy techniki i materiały tak, aby jak najmniej ingerować w to, co się zachowało.”

Nowy rozdział obok starego

Projekt nie kończy się jednak na odtworzeniu „Fotonu”. Druga ściana budynku ma stać się przestrzenią dla współczesnych realizacji muralowych — zmiennych, czasowych, reagujących na to, co dzieje się tu i teraz.

Jak podkreśla Bartłomiej Leśniewski:
„Foton jako symbol starej epoki będzie funkcjonował obok nowego rozdziału, który chcemy tu napisać – przestrzeni dla współczesnej twórczości i nowych form komunikacji wizualnej.”
To nie powrót do przeszłości w czystej formie.

To raczej próba połączenia dwóch porządków - tego, co było, i tego, co dopiero powstaje.

Między historią a współczesnością

Celem projektu jest stworzenie miejsca, które łączy przeszłość z teraźniejszością - zachowując historyczne dziedzictwo, a jednocześnie otwierając przestrzeń na nowe działania artystyczne.

Postępy prac przy ul. Targowej 15 będą na bieżąco prezentowane w mediach społecznościowych Good Looking Studio.

Jedno jest pewne - kultowe ściany warszawskiej Pragi zyskują nowe życie.

Pełny film - https://youtu.be/u-wGq-8Q6uw